Brak historii kredytowej może być zaskoczeniem dla osób, które po raz pierwszy starają się o pożyczkę lub kredyt. Wiele osób zakłada, że skoro nie miało wcześniej problemów ze spłatą zobowiązań, ich wniosek zostanie oceniony pozytywnie. Tymczasem brak historii kredytowej oznacza przede wszystkim brak danych pozwalających ocenić, jak dana osoba radzi sobie ze spłatą zobowiązań.
Czy brak historii kredytowej może więc utrudnić otrzymanie pożyczki? Tak, choć nie oznacza automatycznie decyzji odmownej. Warto wiedzieć, jak instytucje finansowe podchodzą do takiej sytuacji i co można zrobić, aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie finansowania.
Czym jest historia kredytowa?
Historia kredytowa to informacje dotyczące zobowiązań finansowych, które zostały zaciągnięte przez daną osobę, oraz sposobu ich spłacania. W Polsce istotną rolę w gromadzeniu i udostępnianiu takich danych odgrywa Biuro Informacji Kredytowej (BIK).
Historia może obejmować między innymi kredyty, pożyczki, karty kredytowe czy limity na rachunku. Regularna spłata zobowiązań może być dla instytucji finansowej sygnałem, że klient odpowiedzialnie podchodzi do swoich finansów.
Brak historii kredytowej oznacza natomiast, że w bazie nie ma wystarczających informacji o wcześniejszym korzystaniu z produktów kredytowych. Nie jest to to samo co negatywna historia kredytowa.
Brak historii a negatywna historia kredytowa – to nie to samo
To jedno z najważniejszych rozróżnień.
Brak historii kredytowej oznacza, że nie ma wystarczających danych dotyczących wcześniejszych zobowiązań. Taka sytuacja może dotyczyć np. osoby młodej, która dopiero zaczyna korzystać z produktów finansowych.
Negatywna historia kredytowa może natomiast wynikać z opóźnień w spłacie wcześniejszych zobowiązań. Dla pożyczkodawcy może to być istotny sygnał ryzyka.
Brak historii nie świadczy więc o tym, że klient jest nierzetelny. Może jednak sprawić, że ocena jego wiarygodności będzie trudniejsza.
Czy można dostać pożyczkę bez historii kredytowej?
Tak. Brak historii kredytowej nie oznacza automatycznie, że pożyczka nie zostanie przyznana.
Instytucje finansowe mogą brać pod uwagę wiele innych informacji. Znaczenie mogą mieć m.in.:
- wysokość i źródło dochodów,
- stabilność zatrudnienia,
- miesięczne wydatki,
- wysokość wnioskowanej kwoty,
- obecne zobowiązania,
- wiek i sytuacja finansowa klienta,
- informacje dostępne w bazach gospodarczych,
- wynik wewnętrznej oceny zdolności i ryzyka.
Ostateczna decyzja zależy od polityki konkretnej instytucji oraz indywidualnej oceny wnioskodawcy.
Dlaczego brak historii może utrudniać uzyskanie finansowania?
Podczas oceny wniosku pożyczkodawca chce określić prawdopodobieństwo terminowej spłaty zobowiązania. Historia wcześniejszych zobowiązań może być jednym z elementów, które pomagają w takiej ocenie.
Jeżeli klient nie korzystał wcześniej z kredytów lub pożyczek, instytucja ma mniej informacji na temat jego zachowania jako kredytobiorcy. Nie oznacza to jednak, że automatycznie uznaje go za niewiarygodnego.
W praktyce brak historii może być szczególnie istotny przy większych kwotach lub produktach, w przypadku których wymagania dotyczące oceny ryzyka są bardziej rygorystyczne.
Co może zrobić osoba bez historii kredytowej?
Przede wszystkim warto dokładnie sprawdzić wymagania wybranego pożyczkodawcy i realnie ocenić własną zdolność do spłaty zobowiązania.
Jeżeli ktoś chce w przyszłości budować pozytywną historię kredytową, powinien przede wszystkim pamiętać, że samo posiadanie zobowiązania nie jest celem. Najważniejsze jest terminowe regulowanie należności i korzystanie z finansowania w sposób dopasowany do własnych możliwości.
Nie warto zaciągać pożyczki wyłącznie po to, aby „zbudować historię”, jeśli nie ma rzeczywistej potrzeby pożyczania pieniędzy.
Czy brak historii kredytowej wpływa na koszt pożyczki?
Nie ma jednej uniwersalnej zasady, zgodnie z którą osoba bez historii kredytowej zawsze otrzyma droższą pożyczkę. Koszt finansowania zależy od konkretnej oferty, kwoty, okresu spłaty, oceny ryzyka oraz wielu innych czynników.
Przed podpisaniem umowy warto więc porównać całkowity koszt zobowiązania, a nie tylko wysokość miesięcznej raty. Istotne są m.in. RRSO, całkowita kwota do spłaty, prowizje i inne opłaty przewidziane w umowie.
Jak zwiększyć szanse na pozytywną decyzję?
Osoba bez historii kredytowej może zadbać przede wszystkim o swoją ogólną sytuację finansową. Pomocne może być:
- Wnioskowanie o kwotę dopasowaną do możliwości finansowych. Im większe zobowiązanie, tym większe znaczenie może mieć dokładna ocena zdolności do jego spłaty.
- Posiadanie stabilnego źródła dochodu. Regularne dochody mogą być ważnym elementem oceny wniosku.
- Kontrolowanie bieżących zobowiązań. Nadmierne zadłużenie może negatywnie wpływać na zdolność do zaciągnięcia kolejnego zobowiązania.
- Terminowe regulowanie rachunków i zobowiązań. Odpowiedzialne zarządzanie finansami jest ważne niezależnie od tego, czy ktoś posiada historię kredytową.
- Porównanie ofert. Poszczególne instytucje mogą stosować różne zasady oceny klientów.
Brak historii kredytowej nie musi być problemem
Brak historii kredytowej nie jest równoznaczny z negatywną oceną klienta. Może jednak oznaczać, że pożyczkodawca ma mniej danych potrzebnych do oceny ryzyka.
Dlatego osoba, która po raz pierwszy ubiega się o pożyczkę, powinna zwrócić uwagę nie tylko na to, czy otrzyma finansowanie, ale również na jego całkowity koszt i dopasowanie rat do własnego budżetu.
Najważniejsza zasada pozostaje prosta: pożyczkę warto zaciągać tylko wtedy, gdy jej spłata jest bezpieczna dla domowego budżetu. Brak historii kredytowej można z czasem uzupełnić odpowiedzialnym korzystaniem z produktów finansowych, ale nie powinien być powodem do zaciągania niepotrzebnych zobowiązań.